ดำนา

สถานการณ์ราคาข้าวที่ทะยานสูงขึ้นจากตันละ 5-6 พันบาท เพิ่มขึ้นกว่า 1 เท่าตัว อาจถือได้ว่าใครมีข้าวอยู่ในมือตอนนี้ก็เปรียบเหมือนกับมีทองคำอยู่กับตัว จึงเกิดปรากฏการณ์มีคนขโมยเกี่ยวข้าว

เป็นเหตุให้ชาวนาต้องมาอยู่ยามเฝ้านาข้าวของตนเอง หรือข่าวในหนังสือพิมพ์ที่ชาวนาฆ่าตัวตายเพราะถูกศัตรูพืชลงในนาที่กำลังจะเกี่ยว 40 ไร่ทำให้ไม่มีเงินไปใช้หนี้ 

ไถนา
การใช้ควายไถนา ปัจจุบันไม่ค่อยมีให้เห็นแล้วครับ

การที่จะได้ข้าวมาแต่ละเม็ดนั้นไม่ได้ทำง่ายๆ เริ่มตั้งแต่ขึ้นตอนการคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ข้าว  การไถนา การหว่านเมล็ดพันธุ์ข้าว เพื่อปลูกต้นกล้าข้าว หลังจากนั้นเมื่อต้นกล้าเติบโตได้ขนาดที่จะปักดำ ก็ต้องรอฟ้า ว่าจะให้ฝนตกลงในผืนใน ตรงกับเวลาที่ต้นกล้าเติบโตได้ขนาดหรือเปล่า เพราะไม่อย่างนั้นต้นกล้าก็เลยวัยที่ปักดำทำให้เสียโอกาส

ต้นกล้า
ชาวนาถอนต้นกล้าเพื่อน้ำไปปักดำ (คนอิสานเรียกว่า : หลกกล้า)

ซึ่งถ้าปีไหนฟ้าฝนรุนแรงเกินไป น้ำท่วมนา จนไม่สามารถปักดำได้ก็ทำให้ชาวนา อดที่จะทำนา อาจจะต้องเข้าเมืองหางานอย่างอื่นทำเพื่อซื้อข้าวจากที่อื่นมากิน หากฟ้าฝนเป็นใจ ตกลงมาพอดีกับที่จะสามารถทำนาได้ก็จะทำการปรับพื้นที่ดิน สำหรับการปักดำ ต้นกล้า ก็คือการไถนานั่นเอง ซึ่งปัจจุบันนิยมใช้ รถไถนาหรือที่เรียกว่าควายเหล็กนั่นเอง เดี๋ยวนี้ชาวนาที่ใช้ ควายจริงๆ  ไถนาเริ่มหาได้ยากเพราะไม่ทันใจเหมือนควายเหล็ก แต่ความเองก็เป็นเพื่อนที่ดีของชาวนาเสมอมา เพราะมันไม่เคยบ่นว่าเหนื่อย.

เมื่อไถนาเสร็จก็ปักดำ ขั้นตอนนี้แหละครับที่เรียกว่าหลังสู้ฟ้า หน้าสู้ดิน(โคลนด้วย) เพราะต้องก้มหน้าปักดำต้นกล้าลงในผืนนาที่เตรียมดินไว้ ผมเคยลองๆดูเหมือนกันนะครับไม่ได้ทำง่ายๆ การปักดำต้นกล้า หลายคนคนว่าเสียบต้นข้าวไว้ในดินแล้วก็เสร็จ แต่ผมลองแล้วมันลอย น้ำหมดเลยมันคงมีเทคนิคของชาวนาเหมือนกัน….

ต้นกล้า
การปักดำต้นกล้าวข้าว ปักดำ (คนอิสานเรียกว่า : ดำนา)

ปักดำเสร็จก็ต้องคอยดูและใส่ปุ๋ย กำจัดวัชพืช ต่างๆ  ไม่ว่าจะเป็นหญ้า หรือแมลง โรคระบาด ต่างๆ ที่จะทำให้นาข้าวเสียหายซึ่งช่วงนี้ก็เป็นช่วงสำคัญที่จะทำให้ได้ผลผลิตที่ดีหรือไม่ดี.

หลังจากต้นข้าวเติบโต ตั้งท้อง จากทุ่งสีเขียวขจี ก็จะเป็นสีเป็นทุ่งสีทองช่างเป็นภาพที่สวยงาม และก็ได้เวลาเก็บเกี่ยว… ชาวนาบ้านเราเดี๋ยวนี้การเกี่ยวข้าวด้วยคนที่เรียกว่าลงแขกเกี่ยวข้าวเริ่มลดน้อยลงไปเนื่องจากมีเครื่องมือเข้ามาช่วยเช่นรถเกี่ยวข้าว แถมนวดข้าวให้ด้วย แต่ผมว่าการลงแขกเกี่ยวข้าวยังไงก็สนุกกว่า เป็นการอนุรักษ์ประเพณี ความเป็นไทย การทำนาแบบไทยๆ และก็แบบ ของมหาสารคาม เวลาไปทำนามันกินข้าวอร่อย ข้าวเหนียว ส้มตำ ปลาร้า สุดยอดเลยครับ.

ดำนา
เกี่ยวข้าว

ราคาข้าวที่พุ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ ในตอนนี้ ไม่ได้ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของชาวนาผู้ปลูกข้าวมีสภาพดีขึ้น แม้ว่าชาวนาในหลายพื้นที่ได้พยามดิ้นรนหาทางออกด้วยตนเองแล้วก็ตาม  ฉะนั้นเราก็ลูกชาวนา อยากให้ทุกคนที่กินข้าว ได้นึกถึงความยากลำบากกว่าจะได้ข้าวแต่ละเม็ดมาให้พวกเรา ๆ ท่านๆ ได้รับประทานกัน.